Από την κατασκευή των πρώτων θερμοκηπίων, μερικούς αιώνες πριν, ως και σήμερα, τα θερμοκήπια χρησιμοποιούνται ευρέως για την επιτάχυνση του ρυθμού ανάπτυξης των φυτών, όπως και την βελτιστοποίηση της ποιότητας και την αύξηση της ποσότητας των παραγόμενων προϊόντων. Στην Ελλάδα σήμερα -σύμφωνα με τα στοιχεία που προκύπτουν από το ρεπορτάζ της «ΥΧ»-, υπάρχουν και καλλιεργούνται περίπου 55.000 στρ. θερμοκήπια. Η δυνατότητα ανάπτυξης όμως -σύμφωνα με όσα μας μαρτυρούν άνθρωποι του χώρου-, λόγω του πολύ ευνοϊκού κλίματος, της αυξημένης ηλιοφάνειας και της αυξημένης ζήτησης νωπών πιστοποιημένων λαχανικών, είναι πολύ μεγάλη και θα μπορούσε η καλλιεργήσιμη έκταση θερμοκηπίων να ήταν μέχρι και εξαπλάσια.

«Στα θερμοκήπια πλέον μπορούν να καλλιεργηθούν λαχανοκομικά, ανθοκομικά φυτά, σπορόφυτα ή και ακόμα να χρησιμοποιηθούν σαν κήποι, ώστε να φιλοξενούνται καλλωπιστικά φυτά. Μπορούν να καλλιεργηθούν φυτά ετήσια, εποχιακά ή και εκτός εποχής, ανάλογα με την απαίτηση της αγοράς», τονίζει στην «ΥΧ», ο Κωνσταντίνος Σαμαντούρος, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας ΑΓΡΕΚ Κ. ΣΑΜΑΝΤΟΥΡΟΣ ΑΕ, που ασχολείται χρόνια με τον συγκεκριμένο κλάδο.

Τα θερμοκήπια μπορεί να είναι κατασκευασμένα πάνω σε μόνιμους σιδερένιους σκελετούς από γυαλί ή μπορεί να είναι από πλαστικό, που στηρίζεται πάνω σε ξύλινο σκελετό. Η κατασκευή των θερμοκηπίων εξαρτάται από τις κλιματολογικές συνθήκες, που επικρατούν τους χειμωνιάτικους μήνες σε μια περιοχή και από το είδος των φυτών που πρόκειται να καλλιεργηθούν. Τα θερμοκήπια των βόρειων χωρών έχουν βαριές κατασκευές και, πολλές φορές αποτελούνται από διπλά τζάμια και διπλή οροφή.H λειτουργία τους στηρίζεται στο κάλυμμα από γυαλί, το οποίο πρέπει να είναι τέλεια μονωτικό και διάφανο. Αναλογά με την προέλευση των φυτών που καλλιεργούνται, διακρίνεται σε θερμοκήπιο εύκρατης, τροπικής, χαμηλής θερμοκρασίας κτλ. Επίσης ανάλογα με τη θέση τους, διακρίνονται σε επίγεια και υπέργεια. Τα θερμοκήπια αυτά θερμαίνονται. Αντίθετα, στις νότιες περιοχές της Ελλάδος, όπως π.χ. στη νότια Μεσσηνία και στην Κρήτη, οι κατασκευές είναι πολύ ελαφριές, αποτελούνται από πλαστικό απλωμένο πάνω σε ξύλινο σκελετό, χωρίς να θερμαίνεται.

Εσωτερικό θερμοκηπίου

Στα θερμοκήπια καλλιεργούνται φυτά κατά τη διάρκεια του χειμώνα, που δεν είναι δυνατό να ευδοκιμήσουν στον ανοιχτό χώρο. Τα τελευταία χρόνια η τεχνική της καλλιέργειας μέσα στα θερμοκήπια έχει αναπτυχθεί σε σημαντικό βαθμό. Έτσι, όλο το χρόνο στην Ελλάδα παράγονται προϊόντα τέτοια όπως π.χ. ντομάτες, μελιτζάνες, κολοκύθια κλπ. , που καλύπτουν τις ανάγκες της ελληνικής αγοράς, ενώ ένα μεγάλο μέρος προορίζεται για εξαγωγή. Ακόμη στα θερμοκήπια καλλιεργούνται και λουλούδια τέτοια που ευδοκιμούν μόνο το καλοκαίρι ή λουλούδια των τροπικών χωρών που σε διαφορετικές περιπτώσεις θα ήταν αδύνατη η καλλιέργειά τους. Τέτοια λουλούδια είναι π.χ. οι ορχιδέες που απαιτούν θερμοκρασία πάνω από 28° C και μεγάλη υγρασία, πράγμα που δεν είναι δυνατό να επιτευχθεί έξω από τα θερμοκήπια.

Τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται ένας άλλος τύπος θερμοκηπίων, τα λεγόμενα χημικά θερμοκήπια. Αυτά δεν είναι τίποτε περισσότερο από χημική ουσία που μοιάζει με αφρό, με την οποία ραντίζουν τα φυτά σε πολύ μεγάλες εκτάσεις. Η χημική ουσία καλύπτει τελείως τα φυτά και τα προστατεύει από το κρύο. Λειτουργεί δηλαδή με τον ίδιο τρόπο που λειτουργούν και τα θερμοκήπια από πλαστικό. Ο τρόπος αυτός ακόμη βρίσκεται στο στάδιο των ερευνών και του πειραματισμού και, σύμφωνα με τις απόψεις των ερευνητών θα λύσει το πρόβλημα της μαζικής καλλιέργειας των εκτός εποχής φυτών.

Η ιστορία των θερμοκηπίων δεν είναι υπόθεση των τελευταίων χρόνων. Ένα από τα πρώτα θερμοκήπια που φτιάχτηκαν στην Ευρώπη ήταν στη Βοημία περίπου το 1680. Στο θερμοκήπιο αυτό καλλιεργήθηκαν οι πρώτες ορχιδέες στην Ευρώπη. Αργότερα, περίπου το 1750, ο πρίγκιπας του Λίχτενσταϊν έφτιαξε το πρώτο μεγάλο και θερμαινόμενο θερμοκήπιο στην Ευρώπη στην πόλη Λέντνιτσε (Lednice) στη νότια Τσεχία.